बाली पात्रो
मंगलबार, कात्तिक १८ गते २०८३

हिमालय क्षेत्रमा फलाउन सकिने एउटा जंगली फल - WOLFBERRY

एउटा पोषणयुक्त विदेशी फल गोजी बेरी, जसको अनेक नामहरु छन् । आकर्षक फल देखिने जंगली फल नेपालको हिमाली क्षेत्रमा सहजै उत्पादन लिन सकिन्छ

बिहीबार , असार ७ २०८१
66 views
हिमालय क्षेत्रमा फलाउन सकिने एउटा जंगली फल - WOLFBERRY
<p><strong>&nbsp;यो प्रिमियम स्टोरी हो ।&nbsp;<br /> नेपालका लागि यो हो कि यो तराई क्षेत्रमा खेती गर्न सकिन्छ, किनकि यो तातो मौसमबाट उत्पन्न भएको हो। ीथअष्गm दबचदबचगm एक फ्रिज सहनशील झाडी भएकोले यो नेपालका पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा पनि खेती गर्न सम्भव छ। यसलाई तपाईले सब्स्क्राइव गरेर पढ्न सक्नुहुन्छ ।&nbsp;</strong></p>

समाचार शेयर गर्नुहोस्

Share this news

परिचय : गोजी बेरी, जसलाई वुल्फबेरी पनि भनिन्छ, दुई नजिकका बार्षिक बिरुवाहरूबाट फल्दछ| गोजी बेरीहरू हिमालय क्षेत्रमा जंगली रूपमा उब्जाइन्छ, नेपालका विज्ञहरूसँगको पत्राचारले यो फल नेपालमा स्वदेशी नभएको र नेपालमा यस विशेष फलको बारेमा ज्ञान सीमित भएको खुलासा गरेको छ । त्यसो भए पनि, यो लेखले नेपालमा निर्यातको लागि गोजी बेरीहरू खेती गर्ने अवसरहरू विस्तार गर्नेछ।

खेती

Lycium barbarum एक १-३ मिटर अग्लो बार्षिक बिरुवा हो जसले १ देखि २ सेन्टिमिटर लामो रातो बेरी उत्पादन गर्दछ। फलको भित्र बीउहरूको संख्या १० देखि ६० सम्म फरक हुन सक्छ। यो फल तातो क्षेत्रमा बढ्न सक्छ, र उत्तरी गोलार्धमा जुलाईदेखि अक्टोबरसम्म पाक्छ। Lycium barbarum लाई pH ८ को धेरै क्षारीय माटो चाहिन्छ, र यो बालुवा, दोमट र माटोमा पनि बढ्न सक्छ ।

यो दोस्रो वर्षदेखि फल उत्पादन गर्न थाल्छ र चौथो र पाँचौं वर्षमा अधिकतम उत्पादन गर्छ। फूल फुलेको ३५-४० दिन पछि बीउहरू जब धेरैजसो पाकेको हुन्छ, तब संकलन गर्न सकिन्छ। फलहरू संकलन पछि छायाँ क्षेत्रमा पहिलो पटक सुकाउन र त्यसपछि घाममा बाहिरी छाला सुकाउन तर गुदालाई नरम राख्न सुकाइन्छ। सुक्खा फलको शेल्फ लाइफ एक वर्षको हुन्छ, फ्रिजमा राखेमा लामो।

पोषण सम्बन्धी जानकारी

प्रति १०० ग्राममा, गोजी बेरीमा २१ ग्राम कार्बोहाइड्रेट (१३ ग्राम चिनी र ८ ग्राम फाइबर), ११ ग्राम प्रोटिन र १ ग्राम बोसो हुन्छ । यो भिटामिन ए र फलामको उत्कृष्ट स्रोत हो, र भिटामिन सी, पोटासियम, जिंक, कपर र रिबोफ्लाभिनको राम्रो स्रोत हो।

प्रयोग र मूल्य

-गोजी बेरीहरू प्राचीन चीनको पारंपरिक औषधि सूत्रहरूमा प्रयोग गरिएको छ ।

-यी बेरीहरू पोलिसेकराइड र क्यारोटेनोइडमा धनी छन्, र दृष्टि सुधार्न र मुटु सम्बन्धी रोगहरू र रगत सम्बन्धी रोगहरूबाट सुरक्षा प्रदान गर्न प्रयोग गरिन्छ । यस बेरीको स्वास्थ्य लाभहरूको लागि धेरै अनुसन्धान भइरहेको छ।

-फलको सुरक्षाको बारेमा चिन्ता गरिएको थियो, यद्यपि यो दाबीलाई खण्डन गरिएको छ। यी बेरीहरूले एलर्जी प्रतिक्रिया गराउन सक्छन्।

-विशेष रूपमा, वारफारिन औषधि प्रयोग गर्ने व्यक्तिहरूले सावधान रहनुपर्छ।

-थेराप्युटिक दाबीहरू अमेरिकी खाद्य र औषधि प्रशासन (FDA) द्वारा मान्यता प्राप्त छैनन् र गोजी बेरीहरू यो प्रशासनद्वारा 'सामान्यतया सुरक्षित मानिने' रूपमा अझै मान्यता प्राप्त छैनन्।

-निर्यात गरिएका गोजी बेरीहरू प्रायः सुक्खा रूपमा खपत गरिन्छन् र प्रायः अन्य उत्पादनहरूको संयोजनमा हुन्छन्।

-उत्पादनलाई ठूलो परिमाणमा बेच्न सकिन्छ वा यस उत्पादनबाट थप आम्दानी उत्पन्न गर्न, ग्रानोला बारहरू वा मिश्रित नटहरूमा प्रयोग गर्न सकिन्छ जसमा मात्र नेपाली उत्पादनहरू समावेश हुन्छन्।

-गोजी बेरीबाट रस पनि उत्पादन गरिन्छ र सँग्रहित उत्पादन अन्य पेय पदार्थहरूसँग मिसाउन सुरक्षित गरिन्छ ।

-Alibaba.com मा चीनबाट सुक्खा गोजी बेरीको मूल्य प्रति किलो $५ देखि $१४ सम्म हुन्छ।

नेपालको लागि लाभ

-यो बोटको लाभ नेपालका लागि यो हो कि यो तराई क्षेत्रमा खेती गर्न सकिन्छ, किनकि यो तातो मौसमबाट उत्पन्न भएको हो। Lycium barbarum एक फ्रिज सहनशील झाडी भएकोले यो नेपालका पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा पनि खेती गर्न सम्भव छ।

-नेपालका लागि लाभ भनेको यी क्षेत्रहरूका किसानहरूले गोजी बेरीहरू खेती गर्न सक्छन्। सुकाउने र थप प्रशोधन किसानहरूद्वारा वा मूल्य श्रृंखलामा फरक अभिनेताहरूले गर्न सक्दछन्, आदर्श रूपमा नेपाल भित्र ताकि अतिरिक्त लाभहरू देशमा रहन सक्दछन्।

नेपालका ६२% किसानहरू महिलाहरू भएकाले, यो लिङ्गका लागि क्यानडामा निर्यातको लागि गोजी बेरीहरू उब्जाउने फाइदाहरू विचार गर्नु महत्त्वपूर्ण छ ।

-गोजी बेरीहरू फल हुन् र यसैले आत्मनिर्भर किसानहरूका लागि नगद बालीको रूपमा काम गर्न सक्छन् ।

-झाडीहरू १ देखि ३ मिटरसम्म बढ्छन्, जसलाई महिलाहरूले घुँडा टेक्नुपर्ने भन्दा बरु हातले टिप्न सक्ने सम्भावना राख्छन्।

-साथै, झाडीहरूले माटो कटान रोक्न हावा रोक्ने साधनको रूपमा दोस्रो कार्य पनि गर्न सक्छन्।

बजार

-अत्यन्त स्वास्थ्य गुणहरू भएको फलफूललाई वर्णन गर्ने ढिलो प्रयोग हुने मार्केटिङ र प्रवर्द्धन सर्तहरू सुपरफूड्स र सुपरफ्रूट्स, २००६ देखि माथिल्लो प्रवृत्ति देखियो।

-गोजी बेरीहरू अन्तर्गत पर्ने 'सुपरफूड्स' वर्गले उत्पादहरूको लागि ठाउँ बनाउँदैछ जुन अनिवार्य रूपमा विदेशी छविसँग सीमित छैन।

-तथापि, यो उत्पादन पश्चिमी उपभोक्तालाई चासो हुने थियो किनकि यो यसको पोषण सामग्रीको लागि लोकप्रिय छ, असाधारण स्वास्थ्य गुणहरू भएको तर्क गरिएको छ।

-आजकाल, पश्चिममा निर्यात गरिने अधिकांश गोजी बेरीहरू निङ्सिया हुई र शिनजियाङ उइगुरका स्वायत्त क्षेत्रहरूबाट हुन् ।

-त्यसकारण, नेपालबाट गोजी बेरीहरूलाई एक विशेष उत्पादनको रूपमा बजार गर्न सकिन्छ, किनकि केही भौगोलिक क्षेत्रहरूले फलका लागि उच्च मूल्यहरू माग गर्न सक्छन्।

सीमितताहरू( Limitations)  

-गोजी बेरीहरूले नेपालमा खेती गर्ने र क्यानडामा निर्यात गर्ने अवसर प्रदान गर्दछ।

-यसले नेपालका किसानहरूलाई (अतिरिक्त) आम्दानीको स्रोत प्रदान गर्न सक्छ। यसले नेपालका महिलाहरूलाई सजिलो बालिका फसल र सम्भावित लाभदायक लगानीको रूपमा सेवा गर्न सक्छ।

-यद्यपि, यो अवसरको केही सीमितताहरू छन्। रूख एक बार्षिक हो जुन चौथो वा पाँचौं वर्षमा यसको इष्टतम उत्पादकत्वमा पुग्छ।

-फलको सुरक्षाको बारेमा कुरा भएको थियो। र त्यसपछि चीनबाट कडा प्रतिस्पर्धा छ, जसले केही क्षेत्रहरूमा तीव्र गोजी बेरी कृषि छ। नेपालमा गोजी बेरी खेतीको व्यावहारिकतामा थप अनुसन्धान आवश्यक छ, साथै व्यापार उत्पादनको रूपमा निहितार्थहरूको गहिरो विश्लेषण आवश्यक छ|

Souce: Potential cultivation of goji berries in Nepal, part of a project at the University of Guelph.

Translated by: Karuna Sapkota

 

सम्बन्धित विषय

थप समाचार